Akad, Sümer şehir devletlerinin yüzyıllar süren bağımsız siyasal varlığını sona erdiren ilk büyük merkezi imparatorluktur. Kurucusu Sargon, başlangıçta Kiş kentinde sakîlik yaparken iktidarı ele geçirdi; ardından Mezopotamya'nın güneyinden kuzeyine, Akdeniz kıyılarına kadar uzanan bir alanı egemenliği altına aldı. Sargon ve özellikle torunu Naram-Sin, kendilerini 'dört bir yanın kralı' ilan ederek imparatorluk fikrini siyasal söze taşıdılar.

Akad dili, daha önce yalnızca tapınak ekonomilerinde kullanılan Sümerce'nin yanına resmî yönetim dili olarak yerleşti. Tüccar ağları Anadolu, Suriye, İran platosu ve İndus arasında genişledi. Standartlaştırılmış ölçüler, vergi sistemi ve atanmış valiler, sonraki Yakındoğu imparatorluklarının modeli olacaktı.

Düşüş, iklim verilerinde de izini bırakan uzun bir kuraklıkla örtüşür; göllerin çekilmesi, tarım üretiminin çökmesi ve dağlık bölgelerden gelen Guti baskısı bu çöküşe katkı sundu. Akad'ın somut bir başkenti hâlâ kazılarda bulunamamıştır — adı bilinen ama yeri kayıp bir imparatorluktur.