1960'larda Louis ve Mary Leakey, Tanzanya'daki Olduvai Boğazı'nda Australopithecus'tan farklı, daha büyük beyinli ve farklı dişyapılı fosiller bulduklarında bunlara Homo habilis — "becerikli insan" — adını verdiler. Tür yaklaşık 2,4–1,65 milyon yıl önce Doğu ve Güney Afrika'da yaşadı; Homo cinsinin bilinen en eski temsilcilerinden biridir.

Adı, fosillerin yakınında bulunan en eski tutarlı taş alet endüstrisinden — Oldovan — gelir. Oldovan aletleri sade, çoğunlukla tek yüzeyi yontulmuş çakıl kenarlarıdır; ama özüne bakıldığında, bir taşın belirli amaçla başka bir taşa vurularak şekillendirilmesi, soyut planlama ile fiziksel beceriyi birleştiren bir bilişsel sıçramadır. Habilis bu aletleri büyük olasılıkla et kazımak, kemikten ilik çıkarmak için kullandı; sürgün edilen leş üzerinden yüksek-enerjili beslenmeye ilk geçiş hominin beynine yakıt sağlamış olabilir.

Niteliklerin sınırı tartışmalı: bazı paleoantropologlar Olduvai bulgularını birden fazla türe ayırır, bazıları Habilis'in Australopithecus'a Homo'dan daha yakın olduğunu savunur. Net olan şudur: bu döneme tarihlenen alet kümeleri ve fosiller, yaklaşık iki milyon yıl sonra Homo erectus'a — Afrika dışına yayılan ilk insana — uzanacak bir çizginin başlangıcını gösterir.