EON𝑝𝑒𝑑𝑖𝑎

Başlangıçtan bugüne.

Ardi'nin türü Ardipithecus ramidus'a ait kafatası kopyası. Küçük köpek dişi ve görece dikey yüz mimarisi, hominin soyağacının erken bir dalında durduğunun anatomik göstergeleridir.CC BY-SA 4.0

yaklaşık 4,4 milyon yıl önce · Aramis, Orta Awash Vadisi, Etiyopya

Ardi: Lucy'den önceki adım

Paylaş

Etiyopya'da bulunan Ardipithecus ramidus iskeleti "Ardi", iki ayak üzerinde yürümeyi henüz öğrenen ama hâlâ ağaçlarda yaşayan bir hominini ortaya koydu.

Tim White ve uluslararası ekibi, 1994'te Etiyopya'nın Awash Vadisi'ndeki Aramis yakınlarında bir kadına ait kısmi iskeleti açığa çıkardı. ARA-VP-6/500 olarak kataloglanan bulgu, on beş yıllık titiz bir restorasyondan sonra 2009'da yayımlandı; tür olarak Ardipithecus ramidus adlandırıldı. "Ardi" — Afar dilinde "yer" — yaklaşık 4,4 milyon yıl önce yaşadı, yani Lucy'nin (Australopithecus afarensis) bir milyon yıldan fazla öncesinde.

Ardi'nin önemi şempanze-vari değil, tam tersi: insan-şempanze son ortak atasının bir "şempanzeye benzediği" şeklindeki uzun süreli varsayımı sarstı. Ardi'nin el ve ayak yapısı, ne modern şempanzeninkine ne de modern insana benziyor; ağaç dallarında yetenekli, yerde ise iki ayak üzerinde — ama Lucy gibi tam değil — yürüyebilen, kendine özgü bir karışım. Kalçası bipedal duruşa uyarlanmıştı; ayak başparmağı ise hâlâ ağaç dallarını kavrayabilen, geriye dönük bir başparmak.

Yaşam ortamı da beklentilerin tersini çıkardı: Ardi açık savanada değil, kapalı orman ekosisteminde yaşıyordu. Bu, "savan hipotezi" — açık çayırın bipedalizmi seçtiği fikri — üzerine ciddi bir baskıdır. Ardipithecus, modern insanın anatomisinin doğrusal bir merdivenle değil, kendi koşullarında uzlaşan, farklı yönlerde ilerleyen bir mozaik halinde geliştiğini gösterir.

Konum

Aramis, Orta Awash Vadisi, Etiyopya · OpenStreetMap →

Kaynaklar