Geleneksel anlatıma göre Siddhartha Gautama, bugünkü Nepal sınırına yakın Lumbini'de bir Shakya hanedanı prensi olarak dünyaya geldi. Saray içinde her türlü konfor sağlanmıştı, ama yetişkinlik çağında karşılaştığı hastalık, yaşlılık ve ölüm onu sarsmıştı. Otuzlu yaşlarında sarayı, ailesini ve mirasını terk edip münzevi bir gezgin olarak çıktığı yolculuk, Hint felsefe geleneklerinin (özellikle Şramana hareketlerinin) tam ortasından geçti.

Katı çileciliği bir noktada bıraktı; ona göre aşırı zevk ve aşırı yoksunluk arasında bir 'Orta Yol' vardı. Bodh Gaya'da bir incir ağacının altında oturduğunda 'aydınlanmış olan' (Buda) sıfatıyla bilinen içsel açıklığa ulaştığı söylenir. Sonraki kırk yılını öğretisini yaymakla geçirdi: Dört Yüce Gerçek (acının varlığı, kaynağı, sona ermesi ve sona erdiren yol), Sekiz Aşamalı Yol, ve sürekli değişimin (anitya) ile kendiliksizliğin (anatman) felsefesi.

Buda'nın öğretisi onun ölümünden sonra önce sözlü, ardından yazılı olarak korundu. İÖ 3. yüzyılda Maurya kralı Aşoka'nın desteğiyle Hindistan dışına yayılmaya başladı; Orta Asya yollarından Çin'e, oradan Kore ve Japonya'ya geçti. Bugün dünyanın en yaygın felsefi-dini geleneklerinden biridir ve dinden çok bir psikolojik-etik öğreti olarak da okunabilir.