Yaklaşık 110 bin yıl süren son buzul dönemi, son anlarında ani bir geri dönüş yaşadı: "Genç Drias" (Younger Dryas) olarak bilinen yaklaşık bin yıllık soğuk darbe. Bu dönem sonunda — Grönland buz çekirdeklerine göre yaklaşık İÖ 9.700'de — Kuzey Yarımküre'nin ortalama sıcaklığı birkaç on yıl içinde keskin bir biçimde yükseldi. Bu kesin sınır, jeolojik zaman tablosunda Holosen Çağı'nın başlangıcı olarak tanımlanır.

Holosen kendi başına özel bir çağ değildir; aslında Pleistosen boyunca yaşanan onlarca buzullararası dönemden biridir. Özel olan, içine sığdırdığımız şeydir: tüm tarım, tüm şehir, tüm yazı, tüm uygarlık. İklim, tarımı mümkün kılacak kadar sıcak, ürünleri taşıyacak kadar istikrarlı, ve yeryüzünün buz örtüsünden çıkmış geniş alanlarını insana açacak kadar geniş hale geldi. Önceki birkaç bin yıl içinde Yakın Doğu'da deneme niteliğindeki bitki ekimleri, Holosen'in açtığı pencerede tam tarıma dönüştü; birkaç bin yıl içinde Göbeklitepe, Jericho, Çatalhöyük gibi büyük yerleşik mekânlar boy gösterdi.

2009'da Uluslararası Stratigrafi Komisyonu, Holosen'in tabanını resmi olarak Grönland NGRIP buz çekirdeğinin belirli bir derinliğindeki ani sıcaklık atlamasıyla tanımladı — yaş: 11.700 ± 99 yıl öncesi (2000 esas alınarak). 2018'de Holosen üç alt çağa bölündü: Grönland, Northgrippien ve Meghalayan. "Antroposen" tartışması da burada başlar: insanın çağı, Holosen'in içinde bir alt bölüm mü, yoksa onu sona erdiren ayrı bir çağ mı?