yaklaşık İÖ 1200–900 · San Lorenzo / La Venta, Olmek anavatanı, bugünkü Meksika
Olmek kolosal başları: Amerika'nın ilk anıtsal portresi
Bugünkü Veracruz ve Tabasco bölgesinde San Lorenzo, La Venta ve Tres Zapotes'te bulunan, ağırlığı 6–50 ton arası değişen yaklaşık 17 bazalt kolosal baş — Olmek uygarlığının elit portreleri.
Olmek kültürü (yaklaşık İÖ 1500–400) Mezoamerika'nın ilk büyük uygarlıklarından biriydi ve sonraki Maya ile Aztek kültürlerini şekillendirecek pek çok unsurun — anıtsal mimari, tarih takvimi, ay-güneş kültü, kakao ve top oyunu — kaynağıdır. Olmek elitleri görselliklerini bazalttan oydukları büyük başlarla anıtlaştırdı.
Her baş 2 ile 3 metre arasında yüksekliktedir; en büyüğü 50 tonu aşar. Yüzlerde ortak motifler vardır: geniş düz burun, kalın dudaklar, ağır göz kapakları, başı saran bir savaşçı miğferi (her birinde farklı bezemeli). Yüz hatlarının bireyselleşmesi bu eserlerin idealize edilmiş tip değil, gerçek yöneticilerin portreleri olduğunu gösterir. Miğfer üzerindeki amblem büyük olasılıkla her hükümdarın kişisel hanedan işaretiydi.
Bazaltın taşındığı dağ — Sierra de los Tuxtlas — başların bulunduğu yerlerden 80 km kadar uzaktadır. Yüz tonluk bir taş bloğu o mesafeye, tekerleksiz ve büyük yük hayvanı olmadan taşıyabilen bir toplum, anıtsal sanatın yalnızca bir nesne değil bir lojistik gösterimi olduğunu kanıtlar. Olmeklerin neden çöktüğü hâlâ bilinmemektedir; ama bu ba şlar Amerika'nın ilk büyük heykel programı olarak kalır.
Konum
San Lorenzo / La Venta, Olmek anavatanı, bugünkü Meksika · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Olmec Colossal Heads — Smarthistory — Smarthistory
- Olmec Civilization — Encyclopedia Britannica — Encyclopædia Britannica