yaklaşık 1534 – 1540 · Uffizi Galerisi, Floransa, İtalya
Parmigianino ve Uzun Boyunlu Meryem
İtalyan ressam Parmigianino'nun 1534-1540 arasında yaptığı 'Uzun Boyunlu Meryem', Rönesans'ın dengeli oran kurallarına tepki olarak doğan Maniyerizm akımının en ikonik temsilcisidir.
Yüksek Rönesans'ın Leonardo da Vinci, Michelangelo ve Raphael gibi ustaları, sanatta kompozisyon dengesi, anatomik doğruluk, matematiksel perspektif ve ideal güzellik kavramlarını zirveye ulaştırmıştı. Ancak 1520'lerden sonra yeni nesil sanatçılar, bu katı kuralları tekrar etmek yerine, bilerek ve isteyerek oranları bozmaya, yapaylık ve zarafeti ön plana çıkarmaya başladılar. İtalyan ressam Parmigianino takma adıyla bilinen Francesco Mazzola'nın 'Uzun Boyunlu Meryem' (Madonna dal collo lungo) tablosu, 'Maniyerizm' (tavırcılık) olarak adlandırılan bu yeni üslubun en yetkin örneğidir.
Tablo, adını Meryem Ana'nın kuğu boynunu andıran, sıra dışı bir şekilde uzatılmış boynundan alır. Ancak yapaylık sadece boyunla sınırlı değildir: Meryem'in omuzları geniş, parmakları ince ve uzundur; kucağında neredeyse düşecekmiş gibi cansız ve upuzun yatan çocuk İsa figürü ise onun gelecekteki ölümüne (Pietà sahnelerine) gönderme yapar. Sol tarafta bir grup melek daracık bir alana sıkıştırılmışken, sağ tarafta arka planda yer alan devasa ve işlevsiz sütun ile onun dibinde elinde bir tomar tutan minyatür boyutlardaki Aziz Jerome figürü, Rönesans perspektifinin rasyonel derinlik anlayışıyla tamamen dalga geçer.
Maniyerist sanatçılar, doğanın veya gerçeğin taklidini değil, sanatçının kendi zihnindeki stilize edilmiş 'tarzı' (maniera) ve teknik hünerini sergilemeyi amaçlıyordu. Parmigianino, figürleri uzatarak onlara aristokratik bir zarafet, soğuk bir güzellik ve tekinsiz bir gerilim kazandırmıştır. Bu resim anlayışı, Rönesans'ın sakin dünyasından, reformasyon ve savaşlarla sarsılan Avrupa'nın huzursuz ve entelektüel ruh haline geçişi temsil eder.
Konum
Uffizi Galerisi, Floransa, İtalya · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Parmigianino, Madonna of the Long Neck — Smarthistory — Smarthistory