1599 – 1600 · San Luigi dei Francesi, Contarelli Şapeli, Roma, İtalya
Caravaggio'nun Aziz Matta'nın Çağrılışı: Barok'un karanlığı icat ettiği an
Caravaggio, Roma'nın San Luigi dei Francesi kilisesi için yaptığı *Aziz Matta'nın Çağrılışı*'nda, bir vergi tahsildarının üzerine düşen tek bir ışık huzmesiyle Avrupa resmine yeni bir gramer kazandırdı — *chiaroscuro* artık atmosfer değil, dramaturji oldu.
Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571–1610), 1599'da Roma'daki San Luigi dei Francesi kilisesinin Fransız kardinal Matthieu Cointrel için ayrılmış şapelinin yan duvarını boyamakla görevlendirildi. Yirmili yaşlarında, kavgacı, sıklıkla borçlu — ama bu siparişle on yıl içinde Roma'nın en aranan ressamı olacaktı.
Kompozisyon basit görünür ama eşi yoktur. Sol duvarda beş erkek bir masa etrafında para sayar; sağdan, çerçeveye giren İsa elini kaldırır ve Matta'yı işaret eder. Tablo bir hareketi değil bir *bakışı* yakalar — Matta'nın 'beni mi?' diyen ifadesi. Caravaggio sahneyi Mukaddes Kitap çağına değil, kendi Roma'sına yerleştirdi: figürlerin kıyafeti 16. yüzyıl Roma sokak modasıdır, masa orta sınıf bir Roma evindendir. Bu radikal bir tercihti — kutsalı uzaklaştırmak yerine, izleyiciyle aynı odaya koydu.
Işığın işleyişi yapıtın asıl devrimidir. Pencere gibi gösterilen sağ üst köşeden inen ışık, sahneyi diyagonal olarak böler; aydınlanan yüzler ve karanlıkta kalan eller arasındaki kontrast neredeyse mimari bir öğedir. Bu teknik — sonradan *tenebrismo* adını alacak — Caravaggio'nun icadı sayılmasa da onun elinde anlatımsal bir araç olarak olgunlaştı. 17. yüzyıl boyunca Ribera, Zurbarán, Rembrandt ve Vermeer'in ışık anlayışı bu tablonun arkasından gelir.
Tablo hâlâ Contarelli Şapeli'nin yan duvarındadır; ücretsiz görülebilir. Çerçeve içinde *Matta'nın Şehadeti* ve sunağın üstünde *Aziz Matta ve Melek* ile birlikte sergilenir — Caravaggio'nun aynı yıllarda tamamladığı üçleme, Roma Barok resminin başlangıç anıtıdır.
Konum
San Luigi dei Francesi, Contarelli Şapeli, Roma, İtalya · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- The Calling of St Matthew — Web Gallery of Art — Web Gallery of Art
- Caravaggio — Britannica — Encyclopædia Britannica
- San Luigi dei Francesi — Contarelli Chapel — Église Saint-Louis-des-Français de Rome