Madrid, 2 Mayıs 1808: Napolyon'un işgal ordusuna karşı kentte bir halk ayaklanması patlar. Ertesi gün, intikam olarak Fransız birlikleri Príncipe Pío tepesinde sivilleri toplayıp idam mangası önüne çıkarır. Goya o gece olayı görmedi; resmi altı yıl sonra, Bonapartistlerin İspanya'dan çekilmesinin ardından 1814'te yaptı.

Kompozisyonun merkezinde beyaz gömlekli, kolları havada bir adam vardır. Yüzü tam aydınlatılmıştır; idam mangasının yüzleri ise gösterilmez — bir grup mekanik, isimsiz figür olarak kalırlar. Pozisyon İsa'nın çarmıhtaki kollarına benzer; sağ avucunda bir yara izi de görülür. Goya teolojik göndermeyi kullanır ama kahramanlaştırmaz: bu adam ne komutan, ne aziz, ne ulusal kahramandır; resimde ismini bile bilmediğimiz bir İspanyoldur.

Resim her açıdan gelenekten kopuştur. Klasik savaş resmi kompozisyonu zaferi, askeri erdemi, soylu jest'i merkezleştirirdi. Goya bunu reddeder. Yerde halihazırda öldürülmüşlerin kanlı yığını vardır; idam edileceklerden bazıları yüzlerini elleriyle örtmüş, biri yumruğunu sıkmış, biri dua ediyordur. Renk paleti karanlık, neredeyse monokromdur; sadece beyaz gömlek ve kanlı zemin parlak çıkar. Geri planda Madrid'in karanlık silueti boş bir tiyatro dekoru gibi durur.

*3 Mayıs 1808* uzun süre sergilenmedi — 19. yüzyıl boyunca İspanyol monarşisinin çekincesiyle Prado depolarında durdu. 1872'de halka açıldığında genç bir Manet ve daha sonra Picasso üzerinde belirleyici etki bıraktı; Picasso'nun *Guernica*'sı (1937) doğrudan bu kompozisyonun yapısal hâlefidir. Modern sanat tarihinde 'savaşın kahramanlaştırılmadan resmedildiği ilk an' bu resimle başlatılır.