EONpediaSANAT

İlk imgeden bugüne.

Ön planda Munch'un kendi tarifiyle 'kulakları tıkayan' figür; arkada normalde yürüyen iki kişi izlerinde fjord'un sonsuza uzanan ufku.Public domain

1893 · Ulusal Müze, Oslo, Norveç

Munch'un Çığlık'ı: Ekspresyonizm'in habercisi

Paylaş

Edvard Munch'un *Çığlık*'ı, modern bireyin varoluşsal kaygısını tek bir figürde donduran, Ekspresyonizm'i önceleyen Norveç modernizminin imzasıdır.

Edvard Munch *Çığlık*'ın ilk versiyonunu (mukavva üzerine tempera ve yağlıboya) 1893'te Oslo'da yaptı. Munch günlüğünde sahnenin kaynağını anlatır: arkadaşlarıyla Oslo Fjordu kıyısında yürürken, gün batımı gökyüzünü 'kanla yıkanmış' bir kırmızıya dönüştürmüş; arkadaşları ilerlerken Munch yorgun bir biçimde korkuluğa yaslanmış ve 'doğanın içinden geçen sonsuz bir çığlık' duymuştur. Resmin figürü Munch'un kendisi değil, bu çığlığa karşı kulakları tıkayan jelatinimsi bir varlıktır.

Kompozisyon birkaç güçlü diyagonal üzerine kuruludur. Ön plandaki köprü kenarı sağa kaçar; arka planda fjord'un yatay çizgileri ve kırmızı-turuncu gökyüzünün dalgaları bir karşı-ritm kurar. Arkadaki iki figür normal, yürür haldedir — ön plandaki tek figür dünyadan tamamen kopmuş gibi. Renk sembolik değil, etkisellidir: kırmızı tehdit, gri donukluk, yeşil iç bulantısı; Munch'un kendi notlarında 'doğanın renklerini değil, ruhumun renklerini boyuyorum' der.

Dört ana versiyon vardır (1893 tempera, 1895 pastel, 1895 litografi, 1910 yeniden boyama). 2012'de pastel versiyonu açık artırmada 119,9 milyon dolara satıldı; o dönem bir sanat eseri için kırılan rekorlardandı. 1893 versiyonu Oslo Ulusal Müzesi'nde, 1910 versiyonu Munch Müzesi'ndedir.

Munch'un *Çığlık*'ı sıklıkla 'modern anksiyetenin ilk görsel ifadesi' olarak anılır. Schopenhauer'ın iradesi, Kierkegaard'ın umutsuzluğu ve Freud'un öncesi bilinçaltı tezleriyle aynı yıllarda — ama hepsinden önce — görsel olarak söyledi.

Konum

Ulusal Müze, Oslo, Norveç · © OpenStreetMap

Kaynaklar