Nisan 1970'te Amerikalı heykeltıraş Robert Smithson, Utah'taki Büyük Tuz Gölü'nün kuzeydoğu kıyısındaki Rozel Point'te modern sanatın en radikal ve anıtsal dönüşümlerinden birini gerçekleştirdi: *Spiral Mendirek* (*Spiral Jetty*). İki adet damperli kamyon, bir traktör ve bir kepçe kullanan Smithson, gölün kırmızımsı, tuz oranı yüksek sularına doğru saat yönünün tersine spiral çizen, yaklaşık 457 metre uzunluğunda ve 4,6 metre genişliğinde bir mendirek inşa etti. Yapımda göl kıyısından çıkarılan 6.550 ton siyah bazalt kaya, toprak ve tuz kristalleri kullanıldı.

*Spiral Mendirek*, galerilerin steril, korunaklı beyaz duvarlarına (white cube) ve sanatın ticari bir meta haline gelişine doğrudan bir başkaldırıdır. Eser, doğanın bağrında yer alır; hiçbir müze veya galeri tarafından satın alınamaz veya taşınamaz. Smithson için eserin kendisi kadar, zamanın ve doğanın onun üzerindeki yıpratıcı gücü (entropi) de önemliydi. Nitekim yapımından birkaç yıl sonra yükselen su seviyesi nedeniyle tamamen sular altında kalan mendirek, otuz yıl boyunca su altında gizli kaldı. 2000'lerin başında göl sularının çekilmesiyle, üzerinde biriken beyaz tuz kristalleriyle kaplanmış şekilde yeniden yüzeye çıktı. Bugün su seviyesinin, hava koşullarının ve göldeki alglerin rengine göre eserin görünümü sürekli değişmektedir.

Sarmal biçim, Smithson tarafından doğadaki büyüme ve çözülme süreçlerini (galaksiler, kasırgalar, deniz kabukları) simgelediği için seçilmiştir. Aynı zamanda bölgedeki eski bir efsaneye — gölün tabanında Pasifik Okyanusu'na açılan devasa bir girdap olduğuna dair inanca — gönderme yapar.

Dia Art Foundation tarafından korunan ve bakımı üstlenilen *Spiral Mendirek*, insanın doğayla kurduğu estetik ve fiziksel ilişkinin, zamanla bükülen anıtsal bir kaydıdır.