EONpediaSANAT

İlk imgeden bugüne.

Önündeki dikdörtgen havuzun ortasında Barnett Newman'ın Broken Obelisk heykeli — Martin Luther King Jr.'a ithaf — yer alır. Şapelin tek doğal ışık kaynağı üst pencereden gelir.CC BY 2.0

1964 – 1971 · Rothko Şapeli, Houston, Teksas, ABD

Rothko Şapeli: bir resim mekânı olarak ibadet yeri

Paylaş

Houston'da Soyut Ekspresyonizm'in en derin örneği — Rothko Şapeli, on dört büyük tabloyu sekizgen bir mekânda sergileyen ekümenik bir manevi alandır.

1964'te koleksiyoncular Dominique ve John de Menil, Houston'da bir Roma Katolik şapeli için Mark Rothko'ya bir dizi tablo sipariş etti. Proje ilerledikçe Rothko mekânın kendisini de tasarladı; mimar Philip Johnson'la (ardından Howard Barnstone ve Eugene Aubry'le) çalışıp sekizgen, tek tip beyaz duvarlı, üst pencereli bir oda yarattı. Şapel 1971'de — Rothko'nun bir önceki yıl Şubat'taki ölümünden sonra — açıldı.

İçeride duvarları on dört büyük tuval kaplar. Üçü mor-siyah tonal triptik, geri kalanları yedi kare ve dört dikdörtgen siyah blok. Bir bakışta hepsi siyahmış gibi durur; gözün karanlığa alıştığı her dakika sonra altında titreyen mor, kahverengi, viyolet katmanları görür. Rothko'nun 1950'lerde geliştirdiği 'klasik' bulutsu dikdörtgenlerin tam karşıtıdır — ama aynı mantığın son uçtaki ifadesi.

Mekân ekümeniktir: hiçbir dinin sembolüne ev sahipliği yapmaz. Yerinde meditasyon yapılır, ilahi söylenir, üç dinin kutsamaları sırasıyla yapılmıştır; Dalai Lama, Desmond Tutu, Nelson Mandela ziyaret etti. Önündeki dikdörtgen havuzun ortasında Barnett Newman'ın *Broken Obelisk* heykeli — Martin Luther King Jr.'a ithaf edilmiş bir hizmet vurgusu — durur.

Rothko 25 Şubat 1970'te, şapelin açılışını göremeden, atölyesinde intihar etti. Resimleri kasıtlı olarak depresyona itecek kadar koyu değil; ama 'baktıkça açılıyor' diyen modern resmin nadir mekânlarından biridir. 2000'de ABD Ulusal Tarihi Mekânlar listesine alındı, 2020-21'de Architecture Research Office tarafından kapsamlı bir restorasyon geçirdi.

Konum

Rothko Şapeli, Houston, Teksas, ABD · © OpenStreetMap

Kaynaklar