Kasım 2024 · Sotheby's, New York, ABD
Cattelan'ın Muzı: 6,2 milyon dolara satılıp yenmesi
Maurizio Cattelan'ın bir duvara koli bandıyla yapıştırılmış muzdan oluşan eseri *Comedian*, Sotheby's'de 6,2 milyon dolara kripto sermayedarı Justin Sun'a satıldı; Sun muzu basın önünde yedi.
Maurizio Cattelan, 2019 Art Basel Miami fuarında Perrotin galerisinin standına gri bir duvara gümüş koli bandıyla bir muz yapıştırdı ve buna *Comedian* (Komedyen) adını verdi. Eserin üç edisyonu 120.000–150.000 dolar arasında satıldı; satılan şey muz değildi — Cattelan'ın imzaladığı bir 'sertifika' ve eseri yeniden kurma talimatlarıydı. Muz birkaç günde bir değiştirilir.
20 Kasım 2024'te Sotheby's New York, eserin bir edisyonunu açık artırmaya çıkardı. Tahmini fiyat 1–1,5 milyon dolardı; teklif kısa sürede 5,2 milyon dolara fırladı, alıcı primiyle birlikte toplam 6.240.000 dolara ulaştı. Alıcı: Justin Sun, kripto para platformu Tron'un kurucusu. Ödeme kriptoyla yapıldı.
Satın almadan birkaç gün sonra Sun, Hong Kong'da bir basın etkinliğinde muzu duvardan aldı ve kameraların önünde yedi. 'Şimdiye kadar yediğim en pahalı muz' dedi. Hareket Cattelan'ın eserinin mantığına tamamen uygundu: eser muz değildi, eser muzun kendisinin de yenebileceğini bilen kavramsal düzenlemeydi — Sun'ın yemesi, eseri ortadan kaldırmadan onun bir 'performansı' haline geldi.
Olay birden çok eksende dönüm noktasıdır. Birincisi, bir muz fiyatının 6 milyon doları geçmesi — sanat piyasasının değer kavramının nesneden tamamen ayrıldığının kanıtı. İkincisi, satışın kripto sermayesiyle yapılması — 2021 Beeple satışından sonra dijital servetin geleneksel sanat piyasasına dönmesinin ikinci büyük adımı. Üçüncüsü, eserin yenmesi — eserin nesnesi yok olduğunda eser var mı sorusunun en uç deneyi. Cattelan eseri sertifikayla tanımlamıştı; Sun yiyerek bunu kanıtladı.
Kurumsal sanat eleştirisi bu işlemi spektakülün son evresi olarak okudu: galeri-müzayede-sosyal medya zinciri, eseri tüketim malına dönüştürür; Cattelan bu zinciri ironikleştirip içine taşır. *Comedian* bir muz değil, sanat dünyasının kendi ekonomisi üzerine bir aynadır.
Konum
Sotheby's, New York, ABD · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Maurizio Cattelan's Banana Sells for $6.2 Million at Sotheby's — The New York Times
- Crypto Entrepreneur Eats $6.2 Million Banana Artwork — BBC News