yaklaşık İÖ 30.000 – 25.000 · Willendorf in der Wachau, Aşağı Avusturya, Avusturya
Willendorf Venüsü: Paleolitik figürünün ikon imgesi
Avusturya'da bulunan, kireçtaşından yontulmuş yaklaşık 11 santimetrelik kadın heykelciği, Avrupa Paleolitik sanatının en tanınan figürüdür.
Heykelcik 7 Ağustos 1908'de, Tuna nehri yakınındaki Willendorf köyünde demiryolu çalışmaları sırasında işçi Johann Veran tarafından bulundu; arkeolog Josef Szombathy figürün önemini hemen kavradı. Yaklaşık 11 santimetrelik bedeni, dünyaca tanınan bir prehistorik imge hâline geldi: vurgulu göğüsler, geniş kalçalar, yüzü olmayan ve örgülü görünen başlık ya da saçla kaplı küre biçimli bir baş.
Eserin yapıldığı oolitik kireçtaşı Willendorf çevresinde bulunmaz; en yakın olası kaynak yüzlerce kilometre uzakta, kuzey İtalya çevresindedir. Bu durum, ya hammaddenin ya da bitmiş figürün uzak mesafelere taşındığını gösterir — Üst Paleolitik avcı-toplayıcı topluluklar arasında bir tür temas ağının kanıtı. Heykel ayrıca kırmızı aşı boyasıyla kaplanmış; bugün çıplak gözle bile pigment izleri ayırt edilebiliyor.
Figürün anlamı uzun süredir tartışmalıdır. "Doğurganlık tanrıçası" yorumu 20. yüzyıl başının popüler okumasıydı; bugün araştırmacılar daha temkinli — figür bir öz-portre, bir kadın atasının temsili, ritüel nesnesi ya da kişisel bir muska olabilir. "Venüs" adı bile yanıltıcıdır: 19. yüzyıl Avrupa'sının klasik antik referansına yapılmış geriye dönük bir göndermeden ibarettir.
Willendorf Venüsü bugün Viyana'daki Naturhistorisches Museum'da, özel bir vitrinde sergileniyor; müzenin en çok ziyaret edilen tek nesnelerinden biridir.
Konum
Willendorf in der Wachau, Aşağı Avusturya, Avusturya · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Venus of Willendorf — Naturhistorisches Museum Wien — Naturhistorisches Museum Wien
- A multi-method approach to determine the provenience of the Venus of Willendorf — Scientific Reports
- Venus of Willendorf — Britannica — Encyclopædia Britannica