yaklaşık İÖ 530 · Anavissos (Atina yakını), Antik Yunan
Anavissos Kouros'u: Yunan heykelinin uyanışı
Sol ayağı öne çıkmış, kolları gövdesine yapışık, dudakları hafif gülümseyen genç erkek figürü; Mısır kanonundan farklılaşıp anatomiye ve hareketle başlayan Yunan heykelinin arkaik anının imzasıdır.
Kouros (çoğul: kouroi) İÖ 7. yüzyıldan 5. yüzyıla kadar Yunan dünyasında üretilen ayakta, çıplak, genç erkek figürüne verilen addır. Bu özellikteki yüzlerce heykel mezar anıtı, tanrılara adak ya da kahraman temsilcisi olarak dikilmiştir. Atina yakınlarındaki Anavissos mezarlığında bulunan ve bugün Atina Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen Anavissos Kouros'u, bu tipin en olgun ve en iyi korunmuş örneklerindendir.
Duruş ilk bakışta Mısır firavun heykellerine benzer: kolları gövdeye yapışık, sol ayak öne, baş dimdik. Ama farklılık çoktan başlamıştır. Heykeltıraşlar Mısır'ın katı kareleme ızgarasından sapıp omuzları, dizleri, kasları gerçekçi bir anatomik gözleme yaklaştırmaya başlamıştır. Yüzde beliren ve sonraki yüzyılın 'arkaik gülümsemesi' olarak anılacak ifade, ölümün karşısına konan canlılığın görsel kodudur.
Kaide üzerindeki yazıt eseri açıklar: 'Dur ve Kroisos'un mezarına yaklaşıp yas tut; öfkeli Ares onu ön safta yok etti.' Yunan heykelinin bir kuşak sonra ulaşacağı klasik denge (Polykleitos'un Doryphoros'u, Myron'un Diskobolos'u), bu arkaik figürün taş içinde sıkışmış hareketinden gelişecektir.
Konum
Anavissos (Atina yakını), Antik Yunan · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Anavyssos Kouros — National Archaeological Museum, Athens — National Archaeological Museum, Athens
- Kouros — The Metropolitan Museum of Art — The Metropolitan Museum of Art