EONpediaSANAT

İlk imgeden bugüne.

Folio 32v: Mesih'in tahtta tasviri. Çerçevedeki spiral ve düğüm örgüleri Kelt motifleriyle Hristiyan ikonografisinin Insular sentezini gösterir.Public domain

yaklaşık 800 · Kells (Trinity College, Dublin, İrlanda)

Kells Kitabı: Kelt aydınlatmasının doruğu

Paylaş

İrlanda manastırlarında üretilen Kells Kitabı, dört İncil'i taşıyan tezhipli el yazmasının erken Orta Çağ'daki en görkemli örneğidir.

Kells Kitabı, muhtemelen İskoçya'daki Iona manastırında başlatıldı; ardından Viking saldırılarıyla birlikte 9. yüzyıl başında İrlanda'daki Kells manastırına taşındı. Dört Müjdeci'nin metnini taşıyan dana derisi (vellum) 340 yapraklık bir el yazmasıdır. Metin Latince Vulgata sürümüdür; ama bu kitabın özelliği metin değil, etrafına örülen görsel programdır.

Her sayfa hareketin içindedir. Hayvan figürleri kuyruklarını uzatıp kendi harfine sarılır; insan ve melek figürleri spiral örgülerin içinde çözülür. Sıkı geometrik motifler — Kelt 'spiral' ve 'düğüm' örgüleri — aynı sayfada figürlerle eşit ağırlıkta dururlar. Soyut süs ve temsili figür ayrımı kaybolur. Renkler altın değil, kıyaslanamayacak parlaklıkta lapis lazuli (mavi), kermes (kırmızı) ve oraka boyalardır; bu pigmentlerin bazıları Akdeniz'den ve Afganistan'dan gelmiştir.

Kitap teolojik bir nesne olmaktan çok bir tören aracıdır: manastır kütüphanesinde değil, sunağın üzerinde duruyordu; günlük okumalar için kullanılan iş kitapları başkadır. Mesih'in ya da bir Müjdeci'nin sayfasını açmak ritüelin parçasıydı.

1661'den beri Dublin'deki Trinity College Kütüphanesi'nde tutulan kitap, yılda iki sayfası çevrilerek sergilenir. Insular sanatın — Britanya Adaları'ndaki Hristiyan-Kelt birleşik geleneğinin — bilinen en üst örneğidir; sonraki Roman ve Gotik aydınlatma okullarını doğrudan etkilemiştir.

Konum

Kells (Trinity College, Dublin, İrlanda) · © OpenStreetMap

Kaynaklar