Göbeklitepe, Şanlıurfa yakınlarında yer alan ve yaklaşık İÖ 9.500'e (PPNA/PPNB evrelerine) tarihlenen, avcı-toplayıcı topluluklar tarafından inşa edilmiş devasa bir törensel kompleks olmasının yanı sıra, insanlığın görsel ve plastik sanatlar tarihinin en kritik dönüm noktalarından biridir. Alandaki dairesel tapınak yapılarını çevreleyen anıtsal T-biçimli dikilitaşlar, insanlık tarihinin bilinen en eski anıtsal heykelleri olarak kabul edilir.

Bu dikilitaşlar, biçimsel açıdan son derece stilize insan figürleridir. Sütunların baş kısımları profilden bakan bir başı, gövdeleri ise insan bedenini temsil eder. Dikkatle incelendiğinde, sütunların yanlarında kabartma olarak işlenmiş insan kolları, parmaklar, kemerler ve hayvan derisinden yapılmış kasık örtüleri görülür. Ancak bu figürlerin hiçbirinde göz, burun veya ağız gibi yüz detayları bulunmaz. Bu durum, sanatın bireysel portrelerden ziyade soyut, ilahi ya da ata figürlerini temsil etmek üzere kurgulandığını gösterir.

Sütunların yüzeyleri ise olağanüstü bir plastik zenginliğe sahiptir. Yılanlar, tilkiler, yaban domuzları, turnalar, ceylanlar ve akbabalar sütunlar üzerine bazen alçak kabartma (bas-relief) bazen de yüksek kabartma (haut-relief) teknikleriyle işlenmiştir. Özellikle bir dikilitaşın yanından aşağıya doğru sürünen, üç boyutlu işlenmiş yırtıcı hayvan figürü, o dönemdeki heykel işçiliğinin teknik ve estetik olgunluğunu kanıtlar. Bu hayvanlar sadece dekoratif unsurlar değil, aynı zamanda avcı-toplayıcı inanç sistemine, mitolojilerine ve belki de şamanik ritüellerine işaret eden karmaşık bir semboller dizisidir.